Isle of Man TT: Ο πιο επικίνδυνος αγώνας μοτοσυκλέτας

Αν δεν έχεις ακούσει ποτέ για το Isle of Man TT, ετοιμάσου να μάθεις για έναν αγώνα που δεν μοιάζει με κανέναν άλλο. Και όταν λέω "δεν μοιάζει", δεν εννοώ ότι είναι απλά διαφορετικός.

Εννοώ ότι είναι τελείως, ολοκληρωτικά, παράλογα διαφορετικός.

Φαντάσου έναν αγώνα μοτοσυκλέτας

• σε δημόσιους δρόμους.
• Χωρίς μπαριέρες.
• Χωρίς ζώνες προστασίας.
• Με πέτρινους τοίχους και από τις δυο μεριές του δρόμου, στύλους τηλεφώνου, και σπίτια στα τρία μέτρα.

Τώρα φαντάσου ότι οι αναβάτες πατάνε 200+ χιλιόμετρα την ώρα. Και ότι αυτό γίνεται κάθε χρόνο από το 1907.

Καλώς ήρθες στο Tourist Trophy.

Γιατί στο Isle of Man;

Η απάντηση είναι απλή και λίγο αστεία ταυτόχρονα.

Το 1903, η Βρετανία πέρασε νόμο που περιόριζε την ταχύτητα στα 32 χιλιόμετρα την ώρα σε όλους τους δρόμους. Οι αγώνες αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών στην ηπειρωτική Βρετανία έγιναν ουσιαστικά αδύνατοι να υπάρχουν τότε.

Το Isle of Man είναι "Crown Dependency", με δικό του κοινοβούλιο (το Tynwald, ένα από τα παλαιότερα στον κόσμο) και δικούς του νόμους.

Δεν είναι μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου (UK)

Αν και βρίσκεται ακριβώς ανάμεσα στη Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία, το Isle of Man δεν ανήκει στο Ηνωμένο Βασίλειο, ούτε υπήρξε ποτέ μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι αυτοδιοικούμενο.

Η σχέση με το Στέμμα

"Ανήκει" απευθείας στον Βασιλιά (ως Lord of Mann), αλλά όχι στη Βρετανική κυβέρνηση. Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι υπεύθυνο μόνο για την άμυνά του και την εκπροσώπησή του στο εξωτερικό.

Για όλα τα άλλα (νόμους, φόρους, πινακίδες κυκλοφορίας), αποφασίζουν μόνοι τους.

Και οι νόμοι του Isle of Man επέτρεπαν τους αγώνες.

Το 1904 έγινε το Gordon Bennett Cup, ο πρώτος μεγάλος αγώνας αυτοκινήτων στο νησί. Αυτός ο αγώνας έβαλε το Isle of Man στον χάρτη του μηχανοκίνητου αθλητισμού.

Τρία χρόνια αργότερα, ήρθε και η σειρά των μοτοσυκλετών.

Ο πρώτος αγώνας

28 Μαΐου 1907

Ο καιρός ήταν τραγικός. Κρύο, σύννεφα, παγωμένος αέρας. 25 αναβάτες ξεκίνησαν. Μόνο 12 τερμάτισαν.

Ο νικητής στην κατηγορία μονοκύλινδρων, ο Charlie Collier με Matchless, έκανε μέση ταχύτητα 38 χιλιόμετρα την ώρα. Ναι, καλά διάβασες μόλις 38 χλμ/ώρα.

Σήμερα το ρεκόρ είναι 219 χιλιόμετρα την ώρα.

Σε 117 χρόνια, η ταχύτητα πενταπλασιάστηκε και παραπάνω...

Ο Rem Fowler κέρδισε στα δικύλινδρα με Norton που είχε κινητήρα Peugeot. Αλλά όχι ξεκούραστα!

Σταμάτησε δέκα φορές κατά τη διάρκεια του αγώνα για αλλαγή σαμπρέλας, μπουζί, επισκευή φτερού, και κάποια στιγμή έπρεπε να γυρίσει πίσω γιατί του έπεσε η αντλία καυσίμου.

Κέρδισε 25 λίρες και μια ασημένια φλάσκα. Ποτέ ξανά δεν μπήκε στους πρώτους δέκα.

Αυτός ήταν ο πρώτος αγώνας TT.

Η πίστα που δεν είναι πίστα

Το 1911, ο αγώνας μετακόμισε στο Snaefell Mountain Course. Και εκεί μένει μέχρι σήμερα.

Μιλάμε για 60,7 χιλιόμετρα δημόσιου δρόμου. 219 στροφές. Υψομετρικές διαφορές που φτάνουν τα 422 μέτρα.

Η πιο μακριά "πίστα" στον κόσμο, σχεδόν τριπλάσια από τη διάσημη πίστα Nürburgring στην Γερμανία.

Κάθε στροφή έχει όνομα. Κάθε ευθεία έχει ιστορία.

• Η Bray Hill είναι μια κατρακύλα όπου οι αναβάτες πιάνουν πάνω από 290 χλμ/ώρα.
• Το Ballaugh Bridge είναι μια καμπούρα που τους εκτοξεύει στον αέρα.
• Η Sulby Straight είναι 2,4 χιλιόμετρα ευθεία όπου έχουν μετρηθεί ταχύτητες πάνω από 330 χλμ/ώρα.

Και ανάμεσα σε όλα αυτά; Σπίτια, τοίχοι, στύλοι, πεζοδρόμια και φυσικά κάτοικοι και τουρίστες.

Η ομίχλη του βουνού

Υπάρχει κάτι που δεν φαίνεται στις φωτογραφίες και τα βίντεο. Λόγω του υψομέτρου στο Snaefell, ο καιρός μπορεί να αλλάξει εντελώς μέσα σε λίγα χιλιόμετρα.

Μπορεί να έχεις ήλιο στην εκκίνηση (Grandstand) και μηδενική ορατότητα στην κορυφή του βουνού.

Αυτό έχει προκαλέσει καθυστερήσεις ωρών, μερικές φορές ημερών. Και έχει κοστίσει ζωές.

Ο Gilberto Parlotti σκοτώθηκε το 1972 σε βροχή και πυκνή ομίχλη στο Mountain Section.

Οι αναβάτες το ξέρουν. Ξεκινάς με 25 βαθμούς και ξαφνικά μπαίνεις σε σύννεφο...με 280 χιλιόμετρα την ώρα.

Τρομαχτικό!!

Η τελετουργία της εκκίνησης

Εδώ υπάρχει κάτι που μάλλον πολλοί δεν ξέρουν. Ούτε εγώ το ήξερα, μην νομίζεις.

Στο TT οι αναβάτες δεν ξεκινούν όλοι μαζί. Δεν είναι mass start όπως στο MotoGP. Ξεκινούν ένας-ένας, κάθε 10 δευτερόλεπτα.

Αυτό σημαίνει ότι ο πραγματικός αντίπαλος σου είναι το χρονόμετρο και όχι απαραίτητα ο αναβάτη που βλέπεις μπροστά σου.

Εκείνος μπορεί να ξεκίνησε 30 δευτερόλεπτα πριν από εσένα. Ή μπορεί να τον φτάνεις επειδή είσαι πιο γρήγορος.

Είναι time trial, όχι αγώνας στήθος με στήθος.

Και αυτό ίσως κάνει τα πράγματα ακόμα πιο ζόρικα και περίπλοκα, ψυχολογικά μιλώντας.

Οι θρύλοι

Stanley Woods - Ο Ιρλανδός που έφερνε καραμέλες

Ο Stanley Woods από το Δουβλίνο κέρδισε 10 TT μεταξύ 1923 και 1939. Το ρεκόρ του κράτησε 28 χρόνια. Ήταν γνωστός ως "Irish Dasher" και είχε μια περίεργη συνήθεια: έφερνε καραμέλες.

Όχι απλά για τους ανθρώπους που κρατούσαν τους πίνακες βαθμολογίας. Τις χρησιμοποιούσε ως σήμα προς τους μηχανικούς του. Περνώντας από τα pits, πετούσε καραμέλες για να τους δείξει ότι είναι καλά και συνεχίζει.

"Δεν τον λες και στα καλά του, έτσι;"

Όταν ο Mike Hailwood έσπασε το ρεκόρ του το 1967, ο Woods (τότε 64 χρονών) περίμενε στη γραμμή τερματισμού για να τον συγχαρεί προσωπικά.

Bob McIntyre - Ο πρώτος που έσπασε τα 100 mph

Το 1957, ο Σκωτσέζος Bob McIntyre έγινε ο πρώτος άνθρωπος που έκανε γύρο πάνω από 100 μίλια την ώρα (162 χλμ/ώρα) στο Junior TT, με τετρακύλινδρο Gilera. Πέθανε τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1961.

Mike Hailwood - "Mike the Bike"

Ο Mike Hailwood είναι ίσως ο πιο γνωστός αναβάτης στην ιστορία του TT.

14 νίκες συνολικά.

Το 1961 κέρδισε τρεις αγώνες σε μία εβδομάδα (125cc, 250cc, 500cc), κάτι που κανείς δεν είχε κάνει πριν. Στον τέταρτο αγώνα (350cc), η μοτοσυκλέτα του τα παράτησε στον τελευταίο γύρο. Παραλίγο να κερδίσει τέσσερις.

Το 1967, έδωσε έναν αγώνα με τον Giacomo Agostini που θεωρείται ακόμα ο καλύτερος στην ιστορία του TT. Ο Hailwood νίκησε με ρεκόρ γύρου 175 χλμ/ώρα που κράτησε 8 χρόνια. Η αλυσίδα του Agostini έσπασε στην στροφή Windy Corner.

Το πιο τρελό;

Το 1978, μετά από 11 χρόνια απουσίας και όντας 38 χρονών, ο Hailwood επέστρεψε και κέρδισε ξανά.

Πρώτος γύρος πάνω από 180 χλμ/ώρα.

Σκοτώθηκε σε τροχαίο το 1981. Όχι σε αγώνα. Σε κανονικό δρόμο.

Ειρωνία.

Joey Dunlop - Ο βασιλιάς

Αν υπάρχει ένα όνομα που συνδέεται περισσότερο από κάθε άλλο με το TT, είναι ο Joey Dunlop.

• 26 νίκες σε 102 συμμετοχές.
• 40 βάθρα.
• 25 χρόνια καριέρα.
• Τρία χατ-τρικ (1985, 1988, 2000).

Το 2000, στα 48 του χρόνια, κέρδισε τρεις αγώνες σε μία εβδομάδα. Ήταν οι τελευταίες του νίκες.

Δύο μήνες αργότερα, σκοτώθηκε σε αγώνα 125cc στην Εσθονία. Έχασε τον έλεγχο στη βροχή και χτύπησε σε δέντρα. 50.000 άνθρωποι πήγαν στην κηδεία του.

Ο Joey είχε τιμηθεί με την μεγαλύτερη τιμή του Βρατανικού Βασιλείου (OBE) για την εθελοντική του δουλειά σε ορφανοτροφεία της Ρουμανίας. Δεν ήταν απλά αναβάτης. Ήταν κάτι παραπάνω.

John McGuinness - Ο "Morecambe Missile"

Αν ο Joey είναι ο βασιλιάς, ο John McGuinness είναι ο άνθρωπος που κουβαλάει το TT στη σύγχρονη εποχή.

• 23 νίκες. Τρίτος στην ιστορία.
• 7 Senior TT (ισοφαρίζει τον Hailwood).
• Πάνω από 100 εκκινήσεις και 47 βάθρα.

Το 2007, στην 100η επέτειο του TT, ο McGuinness έγινε ο πρώτος που έσπασε το φράγμα των 130 mph (209 χλμ/ώρα). Δεν ήταν τυχαίο. Ήταν συμβολικό.

Τον αποκαλούν "Morecambe Missile" (από την πόλη που μεγάλωσε) και έχει τιμηθεί με MBE. Είναι 52 χρονών και ακόμα αγωνίζεται.

Ο θάνατος - μέρος του αγώνα

Δεν υπάρχει τρόπος να μιλήσεις για το Isle of Man TT χωρίς να μιλήσεις για τους νεκρούς...

Ο πρώτος θάνατος ήρθε το 1911, λίγο μετά τη μετακόμιση στο Mountain Course. Ο Victor Surridge στο Senior TT.

Το 1927, ο Archie Birkin έστριψε απότομα για να αποφύγει ένα φορτηγό με ψάρια που είχε μπει κατά λάθος στην πίστα. Χτύπησε σε τοίχο. Η στροφή ονομάστηκε "Birkin's Bend". Από τότε, οι δρόμοι κλείνουν υποχρεωτικά και για τις προπονήσεις.

Το 1972, ο Gilberto Parlotti, στενός φίλος του Agostini, σκοτώθηκε στο Ultra-Lightweight TT σε βροχή και ομίχλη. Ο Agostini δήλωσε ότι δεν θα ξαναγωνιστεί ποτέ στο TT. Και δεν το έκανε.

Μαζί με άλλους κορυφαίους αναβάτες, οργάνωσε μποϊκοτάζ. Πίεσαν τη FIM. Το 1976, το TT αφαιρέθηκε από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα. Από εκείνη τη στιγμή, το TT έγινε "road racing", ξεχωριστό από τις πίστες του MotoGP. Δύο κόσμοι που δεν ξανασυναντήθηκαν.

Ο αγώνας συνεχίστηκε. Ανεξάρτητος πλέον. Χωρίς τη FIM. Χωρίς αλλαγές στη φιλοσοφία του.

Το 2003, ο David Jefferies (6 νίκες, ο πρώτος που έσπασε τα 200 χλμ/ώρα στη μέση ταχύτητα γύρου) σκοτώθηκε σε προπόνηση στην περιοχή Crosby. Ο John McGuinness ήταν ο πρώτος που έφτασε στο σημείο.

Γιατί συνεχίζεται;

Κάθε αναβάτης που συμμετέχει ξέρει τους κινδύνους. Υπογράφει δήλωση αποδοχής. Και επιλέγει να είναι εκεί. "We all know the risks" είναι μια φράση που ακούς συχνά.

Δεν είμαι σίγουρος αν αυτό είναι αρκετό ως δικαιολογία. Αλλά δεν είμαι εγώ αυτός που ανεβαίνει στη σέλα.

Mad Sunday

Υπάρχει μια μέρα στο TT που δεν είναι για επαγγελματίες.

Την Κυριακή ανάμεσα στις δοκιμές και τους αγώνες, η πίστα ανοίγει για το κοινό. Μονόδρομος. Χιλιάδες ερασιτέχνες από όλο τον κόσμο έρχονται για να οδηγήσουν στο Snaefell Mountain Course.

Την αποκαλούν "Mad Sunday". Και το όνομα δεν είναι τυχαίο.

Κάθε χρόνο υπάρχουν ατυχήματα. Μερικές φορές θανατηφόρα. Άνθρωποι που νομίζουν ότι μπορούν να οδηγήσουν όπως οι επαγγελματίες, σε δρόμο που δεν γνωρίζουν, με μηχανές που δεν έχουν δοκιμάσει ποτέ στα όριά τους.

Είναι μέρος της κουλτούρας του νησιού. Και είναι εξίσου τρελό με τον ίδιο τον αγώνα.

Τα ρεκόρ

Το σημερινό ρεκόρ γύρου ανήκει στον Peter Hickman. 136,358 μίλια την ώρα (219,447 χλμ/ώρα), με BMW M1000RR, τον Ιούνιο του 2023. Ο γύρος διήρκεσε 16 λεπτά και 36 δευτερόλεπτα.

Για να καταλάβεις τι σημαίνει αυτό: σε 60,7 χιλιόμετρα δρόμου, με 219 στροφές, σπίτια εκατέρωθεν, υψομετρικές διαφορές 400+ μέτρων, μέση ταχύτητα 219 χλμ/ώρα.

Στα sidecars, οι Ben και Tom Birchall έκαναν τον πρώτο γύρο πάνω από 190 χλμ/ώρα το 2023.

Οι κατασκευαστές

Η Honda έχει 255 νίκες στο TT. Η Yamaha 232. Η Norton 94. Η Kawasaki 42.

Η Norton κυριάρχησε στις δεκαετίες του '30, '40 και '50. Οι Ιταλοί (MV Agusta, Gilera, Moto Guzzi) κυριάρχησαν στα '50 και '60. Οι Ιάπωνες πήραν τη σκυτάλη από τα '60 και μετά.

Σήμερα, η BMW του Peter Hickman κρατάει το ρεκόρ.

Μύθοι και Παραδόσεις

Οι Νεράιδες της Γέφυρας (Fairy Bridge)

Αυτή είναι ίσως η πιο διάσημη παράδοση. Υπάρχει μια γέφυρα στη διαδρομή (μετά το Santon) όπου κάθε αναβάτης —αλλά και κάθε κάτοικος— οφείλει να πει "Γεια σας, νεράιδες" (Hello, Fairies) όταν περνάει από πάνω.

• Γιατί; Αν δεν το κάνεις, η παράδοση λέει ότι θα έχεις κακή τύχη στον αγώνα (μηχανική βλάβη ή πτώση).
• Πολλοί αναβάτες, ακόμα και οι πιο σκληροπυρηνικοί, αφήνουν το χέρι από το γκάζι για ένα δευτερόλεπτο και χαιρετούν τη γέφυρα.

Το "The Tea Stop" (Στάση για τσάι)

Το 1923, ένας αναβάτης ονόματι J.P. Stock, κατά τη διάρκεια του αγώνα, σταμάτησε στην περιοχή Ramsey, πάρκαρε τη μηχανή του, μπήκε σε ένα σπίτι, ήπιε ένα φλιτζάνι τσάι με τους ενοίκους και μετά συνέχισε τον αγώνα! 😄

Εκείνη την εποχή ο αγώνας ήταν περισσότερο μια περιπέτεια αντοχής παρά ένα sprint θανάτου όπως σήμερα.

Το "The Ginger Hall" και οι μεθυσμένοι θεατές

Υπάρχει μια παμπ, η Ginger Hall, που βρίσκεται πάνω στη διαδρομή. Οι αναβάτες περνούν ξυστά από την πόρτα της.

Το περίεργο είναι ότι πολλοί θεατές κάθονται στον τοίχο της παμπ με την μπύρα στο χέρι, ενώ οι μηχανές περνούν από μπροστά τους με 250+ χλμ/ώρα.

Η "Ανάσταση" του Ian Hutchinson

Το 2010 ο Ian Hutchinson έκανε το ακατόρθωτο: 5 νίκες σε 5 αγώνες σε μία εβδομάδα. Λίγο μετά, είχε ένα φρικτό ατύχημα σε άλλο αγώνα (όχι στο TT) όπου το πόδι του σχεδόν πολτοποιήθηκε.

Οι γιατροί του είπαν ότι δεν θα ξαναπερπατήσει, πόσο μάλλον να τρέξει. Μετά από 30 χειρουργεία και αφού έβαλε έναν ειδικό μηχανισμό για να αλλάζει ταχύτητες με το δεξί πόδι (γιατί το αριστερό ήταν άχρηστο), επέστρεψε το 2013 και κέρδισε ξανά.

Τον αποκαλούν "Miracle Man".

Τα "Ghost Bikes" (Μηχανές Φαντάσματα)

Λόγω της ομίχλης που ανέφερες στο βουνό, υπάρχουν ιστορίες από αναβάτες που ορκίζονται ότι είδαν προβολείς μοτοσυκλέτας να τους ακολουθούν μέσα στα σύννεφα, σε σημεία που δεν υπήρχε κανείς άλλος.

Οι ντόπιοι λένε ότι είναι οι "ψυχές του βουνού" που οδηγούν ακόμα στο Snaefell.

Οι "Crosby Leap" Φωτογραφίες

Στην περιοχή Crosby, υπάρχει ένα σημείο όπου οι μηχανές απογειώνονται. Οι φωτογράφοι στήνονται εκεί για να βγάλουν το "τέλειο κλικ", αλλά οι αναβάτες είναι τόσο γρήγοροι που συχνά οι κάμερες δεν προλαβαίνουν να εστιάσουν.

Υπάρχουν αναβάτες που λένε ότι στον αέρα, για εκείνο το κλάσμα του δευτερολέπτου, επικρατεί απόλυτη ησυχία πριν προσγειωθούν και ξαναρχίσει ο θόρυβος του κινητήρα.

Οι Πρωτάρηδες

Οι νέοι αναβάτες υποχρεούνται να φορούν ένα πορτοκαλί γιλέκο πάνω από τη φόρμα τους για να τους αναγνωρίζουν οι άλλοι.

Επίσης, πρέπει να μάθουν την πίστα "απ' έξω κι ανακατωτά" (συχνά κάνοντας εκατοντάδες γύρους με αυτοκίνητο ή video games) πριν τους επιτραπεί να τρέξουν, γιατί ένα λάθος σε μια από τις 219 στροφές είναι μοιραίο.

Οι Purple Helmets

Είναι μια ομάδα τοπικών αναβατών που κάνουν ένα κωμικό show με παλιές μηχανές (τύπου Honda C90) κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ.

Παραλογισμός ή πάθος

Ο αγώνας Isle of Man TT δεν είναι λογικός.

Δεν είναι ασφαλής.

Δεν είναι καν "σύγχρονος" με την έννοια που δίνουμε στον μηχανοκίνητο αθλητισμό.

Αλλά υπάρχει. Εδώ και 117 χρόνια. Με αναβάτες που επιλέγουν να τρέξουν σε δρόμους με τοίχους, σπίτια και στύλους, με ταχύτητες πάνω από 300 χλμ/ώρα.

Το Isle of Man TT είναι ένας αγώνας για επαγγελματίες με χιλιάδες ώρες προπόνησης.

Δεν ξέρω αν θα ήθελα να παρακολουθήσω κάποιον αγώνα από κοντά. Με φοβίζει το ρίσκο που παίρνουν όλοι αυτοί οι οδηγοί.

Εσύ πάντως, επί τη ευκαιρία, να θυμάσαι ότι οι δημόσιοι δρόμοι δεν είναι πίστα. Εντάξει; MK

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)