20 λεπτά ανάγνωση

Rockers vs Mods

Illustration Rockers και Mods σε ιστορική σύγκρουση στη Βρετανία των '60s
Rockers και Mods σε ιστορική σύγκρουση στη Βρετανία των '60s & η κουλτούρα cafe racer

Αν νομίζεις ότι οι μοτοσυκλετιστές πάντα ήταν μια αγαπημένη κοινότητα, κάνεις λάθος.

Αν νομίζεις ότι οι μοτοσυκλετιστές σήμερα είναι μια αγαπημένη κοινότητα, συνεχίζεις να κάνεις λάθος.

Έλα μαζί μου να ανακαλύψουμε τι έγινε στη Βρετανία των '50s και '60s, ενω δυο φυλές νεαρών διεκδικούσαν τους δρόμους, τα cafe, τις παραλίες. Και αλληλομισούνταν. Πολύ.

Από τη μία οι Ton-Up Boys (αργότερα θα μετονομάζονταν Rockers), με τις βρετανικές μηχανές τους, τα μαύρα δέρματινα και το rock and roll.

Από την άλλη οι Mods (από την λέξη"Modernists"), με τις βέσπες και τις λαμπρέτες τους, τα κοστούμια και τη soul μουσική.

Αυτή η ιστορία μου προκάλεσε το ενδιαφέρον και δεν σου κρύβω ότι η έρευνα που έκανα ήταν πιο συναρπαστική που έχω κάνει!

💡
Άκουσε με και δεν θα χάσεις! 😎

Πριν ξεκινήσεις: Βάλε να παίζει μια 🎶 playlist Rock and roll (στο youtube ή Spotify) και ξεκίνα το διάβασμα. Θα σε βάλει στο κλίμα.

Ερευνώντας και διαβάζοντας παρατήρησα ότι υπάρχει γενικώς μια σύγχυση σχετικά με το ποιοι είναι οι Ton-Up Boys και ποιοί οι Rockers. Είναι οι ίδιοι; Είναι άλλοι;

Είναι οι ίδιοι! Απλά σε διαφορετική χρονική στιγμή.

Για να το κάνουμε πιο λιανά:

  • Αν ήσουν στο Λονδίνο το 1958, καβαλούσες μοτοσυκλέτα κάπως custom και περίεργη, φόραγες δερμάτινο jacket, θα σε φώναζαν Ton-Up Boy.
  • Αν ήσουν στο Λονδίνο το 1964, καβαλούσες μοτοσυκλέτα κάπως περίεργη, φόραγες δερμάτινο jacket, θα σε φώναζαν Rocker.

Θα σου πω παρακάτω πως και γιατί έγινε αυτή η ονομαστική μετάβαση.

Οι Ton-Up Boys

Ας ξεκινήσουμε από τους Ton-Up Boys. (τέλη του '50)

Το "ton" στην βρετανική αργκό σημαίνει 100.

Οι Ton-Up Boys ήταν αυτοί οι τύποι που πίεζαν τις μηχανές τους στα 100 mph (160 χλμ/ώρα).

Αν δεν έκανες "ton", δεν ήσουν και τόσο σπουδαίος τότε.

Ούτως ή άλλως μέχρι το 1965 ήταν νόμιμο να τρέχεις όσο θες έξω από τις πόλεις γιατί δεν υπήρχαν όρια ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους.

Ποιοι ήταν οι Ton-Up Boys

Ήταν νέοι, κυρίως της εργατικής τάξης, που αγόραζαν παλιές βρετανικές μηχανές (Triumph, Norton, BSA) και τις "γύμνωναν" για να μειώσουν το βάρος τους και να τις κάνουν πιο γρήγορες.

Επίσης ήταν η πρώτη γενιά μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο που είχε λίγο περισσότερα χρήματα στην τσέπη (λόγω της σχετικής οικονομικής ανάκαμψης) και ήθελε να απομακρυνθεί με κάποιον τρόπο από την "γκρίζα" και μίζερη βρετανική καθημερινότητα.

Οι Rockers

Ο όρος "Rockers" εμφανίστηκε κυρίως στις αρχές της δεκαετίας του '60 και χρησιμοποιήθηκε συχνά από τον Τύπο και τους "εχθρούς" (Mods). Δεν περιέγραφε πια μόνο την ταχύτητα (Ton), αλλά την εμφάνιση, την κουλτούρα και τη μουσική που άκουγαν.

Rockers με δερμάτινα μπουφάν και βρετανικές μοτοσυκλέτες, αισθητική 60s
Rockers | Φωτογραφία απο Ace Cafe

Ουσιαστικά απ' ότι καταλαβαίνω, οι Ton-Up Boys έγιναν "Rockers" στα μάτια της βρετανικής κοινωνίας, όταν άρχισαν οι περίφημες μάχες στις παραλίες (Brighton, Margate) το 1964. Θα στα πω παρακάτω όμως αυτά.

Τι επαγγέλματα έκαναν

Οι πιο συνηθισμένες δουλειές που έκαναν οι Rockers, από πηγές που βρήκα ήταν:

  • Μηχανικοί / βοηθοί μηχανικών (ιδίως μοτοσυκλετών και αυτοκινήτων)
  • Εργάτες εργοστασίων (assembly lines, μεταλλουργία, βιομηχανία οχημάτων)
  • Μαθητευόμενοι τεχνίτες
    • ηλεκτρολόγοι
    • υδραυλικοί
    • μεταλλουργοί
  • Οδηγοί φορτηγών ή διανομείς
  • Dock workers / λιμενεργάτες (σε πόλεις με λιμάνια)
  • Delivery boys (ιδίως για εφημερίδες και ανταλλακτικά)
  • Εργάτες συνεργείων και γκαράζ

Μερικοί ήταν μικρότεροι αδερφοί των Teddy Boys, της προηγούμενης γενιάς επαναστατών.

Φαίνεται από τις μαρτυρίες ότι ήταν πολύ επηρεασμένοι από την ταινία με τον Marlon Brando στο "The Wild One" (1953). Ταινιάρα! Δες την.

Η ταινία απαγορεύτηκε στη Βρετανία για χρόνια, αλλά η εικόνα του Brando πάνω στην Triumph Thunderbird είχε ήδη γίνει θρησκεία. Μαύρο δερμάτινο, στάση "I dont give a fuck", και μια μηχανάρα που κλέβει την παράσταση!

Τι οδηγούσαν

Οι Rockers είχαν, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, μόνο βρετανικές μηχανές.

  • Triumph Bonneville T120 (649cc, 46 ίπποι),
  • BSA Gold Star,
  • Norton Dominator 99,
  • BSA A10 Super Rocket,
  • Triton (TRIumph+NorTON).

Μηχανές που σήμερα θεωρούνται κλασικές, που δυστυχώς συντηρούν πια μόνο οι μερακλήδες, τότε ήταν τα εργαλεία του δρόμου!

Και επειδή οι Βρετανοί πάντα είχαν την τάση να πειράζουν τις μοτοσυκλέτες και να πειραματίζονται, γεννήθηκαν τα υβρίδια:

  • Triton: Η θρυλική Triton! Κινητήρας Triumph Bonneville σε πλαίσιο Norton Featherbed. Ο απόλυτος συνδυασμός.
  • Tribsa: Κινητήρας Triumph σε πλαίσιο BSA duplex.
  • NorVin: Κινητήρας Vincent V-Twin σε πλαίσιο Featherbed. Για τους τρελούς.

Αυτό ήταν η αρχή του cafe racer.

Προσοχή! Δεν ήταν κάποια marketing έννοια ο όρος cafe racer. Ήταν πραγματικοί τύποι που έπαιρναν κομμάτια από διαφορετικές μηχανές και έφτιαχναν κάτι προσωποποιημένο και δικό τους.

Για πολύ μαστόρεμα δηλαδή.

Τι σημαίνει "Cafe Racer"

Ο όρος cafe racer δεν είναι τυχαίος.

Οι Ton-Up Boys (και αργότερα ως Rockers) μαζεύονταν σε transport cafes σαν το Ace Cafe ή το Busy Bee. Έβαζαν ένα τραγούδι στο jukebox, έτρεχαν μια κόντρα στον δρόμο, και γύριζαν. Εκεί γινόντουσαν οι συναντήσεις από cafe σε cafe. Από κόντρα σε κόντρα.

Έτσι γεννήθηκε ο όρος: cafe racer.

💡
Τι ήταν τα transport cafes;

Τα transport cafes, δεν ήταν καφετέριες με τη σημερινή έννοια.

Τα transport cafes ήταν 24ωρα μαγαζιά στημένα πάνω σε μεγάλους δρόμους (A-roads, ring roads), φτιαγμένα για οδηγούς φορτηγών, λεωφορείων, διανομείς. Ανθρώπους της νύχτας και της βάρδιας. Δεν ήταν προσανατολισμένα στις οικογένειες και στους τουρίστες.

Ζεστό φαγητό όλο το 24ωρο (τηγανητά αυγά, bacon, λουκάνικα, φασόλια), δυνατό τσάι, τουαλέτες, τηλεφωνικό θάλαμο, και jukebox. Έξω είχε χώρο για φορτηγά και μοτοσυκλέτες.

Σε μια εποχή χωρίς internet, κινητά και GPS, τα transport cafes ήταν άτυπα κέντρα πληροφόρησης. Εκεί μάθαιναν για μπλόκα της αστυνομίας, για ατυχήματα, για κλειστούς δρόμους.

Αλλά ο όρος cafe racer δεν ήταν (μόνο) ο συγκεκριμένος τρόπος ζωής των αναβατών. Αναφερόταν και στο στυλ customαρίσματος των μοτοσυκλετών, τα "cafe racers"!

Μοτοσυκλέτα Cafe Racer

Οι Rockers λοιπόν, έπαιρναν μια κανονική μοτοσυκλέτα και την απογύμνωναν. Έβγαζαν ό,τι δεν χρειαζόταν (φτερά, φανάρια, καθρέφτες, βαριές σέλες κλπ) για να κερδίσουν σε ταχύτητα.

Έβαζαν clip-on τιμόνια (χαμηλά, κοντά στις μπροστινές μπουκάλες των αμορτισέρ) για αεροδυναμική θέση.

Rear-sets (μαρσπιέ πίσω και ψηλά) για να μαζεύεις τα πόδια και να έχεις ακόμη πιο σκυφτή θέση οδήγησης. Ρεζερβουάρ με καμπύλη για να ακουμπάς το στήθος. Bump-stop στο πίσω μέρος της σέλας το οποίο ήταν ένα αεροδυναμικό εξόγκωμα (κοκοβιός) που κάποιες φορές είχε και μαξιλαράκι για να μην πέσεις από πίσω στις επιταχύνσεις.

Το αποτέλεσμα ήταν μια μηχανή φτιαγμένη για υψηλές ταχύτητες!

Δεν ήταν άνετη. Δεν ήταν πρακτική. Δεν ήταν για οικογενειακές βόλτες.

Ήταν για να νιώσεις ζωντανός.

Μια Cafe Racer είναι και η Triumph Thruxton που έχω γράψει για αυτή.

Το look των Ton-Up Boys / Rockers

Οι Ton-Up Boys / Rockers δεν ήταν "στυλάτοι" με την έννοια της μόδας. Το look τους ήταν λειτουργικό, εργατικό (workwear), φτιαγμένο από ό,τι υπήρχε διαθέσιμο.

Αγόραζαν μεταχειρισμένα δερμάτινα από πωλήσεις της αστυνομίας ή surplus (πλεόνασμα) του στρατού ο οποίος είχε τεράστιο απόθεμα από στρατιωτικά ρούχα σε φθηνές τιμές και τα προσάρμοζαν μετά μόνοι τους.

Το jacket

Μαύρο δερμάτινο motorcycle jacket. Lewis Leathers, Rivetts, ¾-length ή short racing jackets. Αλλά ο λόγος ήταν πρακτικός, όχι αισθητικός. Προστασία, αντοχή, ανεμοστεγανότητα.

Τα jacket της εποχής, όπως το Lewis Leathers Bronx, είχαν τα φερμουάρ και τις τσέπες τοποθετημένα έτσι ώστε να μην γρατζουνάνε το ρεζερβουάρ όταν ο αναβάτης δίπλωνε για ταχύτητα.

Σε πολλές φωτογραφίες που κυκλοφορούν στο internet, τα jacκets έχουν καρφιά (studs) και είναι γεμάτα patches...

Αυτό όμως είναι κυρίως μεταγενέστερο. Ήρθε στα late '60s και '70s, επηρεασμένο από την Punk σκηνή και τους Hells Angels.

Οι αυθεντικοί Ton-Up Boys είχαν λίγα σήματα, συνήθως υφασμάτινα. Όπως για παράδειγμα: 59 Club, Ace Cafe, rock 'n' roll σύμβολα και όχι το "θωρακισμένο" jacket που βλέπεις σε φωτογραφίσεις σήμερα.

Τα jeans

Levi's 501 ή Wrangler. Αυτό ισχύει απόλυτα.

Φοριούνταν με rolled-up cuffs, γυρισμένο ρεβέρ. Και δεν ήταν μόνο στυλιστικό. Βοηθούσε να μην πιάνονται τα μπατζάκια στην αλυσίδα και το νερό της βροχής να κυλάει έξω από τη μπότα αντί μέσα.

Τα jeans ήταν φθηνά, ανθεκτικά, διαθέσιμα σε working-class νέους. Δεν υπήρχε ακόμη το "fashion denim" που έγινε της μόδας τις επόμενες δεκαετίες.

Ήταν απλά ένα εργατικό παντελόνι.

Οι μπότες

Εδώ χρειάζεται διάκριση.

Μπότες τις δουλειάς, δερμάτινα άρβυλα εργασίας, στρατιωτικά άρβυλα από τα αποθέματα του στρατού.

Οι μπότες ήταν το Α και το Ω. Αυτές ήταν η πραγματική στολή. Ψηλό πάνω μέρος για να προστατεύουν την κνήμη από τη θερμότητα του κινητήρα. Χωρίς κορδόνια που θα μπορούσαν να μπλεχτούν στα μαρσπιέ. Πρακτικότητα πάνω από όλα.

Βρήκα και αναφορές για τα winklepickers. Ήταν μπότες με τη μυτερή άκρη που θύμιζαν μεσαιωνικά παπούτσια. Υπήρχαν, αλλά δεν ήταν η πλειοψηφία.

Mods με winkle picker παπούτσια και στυλ εποχής, χαρακτηριστικό look των 60s
winklepickers

Αυτές ήταν κυρίως παπούτσια που τα φόραγε ένας Teddy Boy. Κάποιοι Rockers τα φορούσαν επειδή είχαν περάσει από Teddy Boy φάση ή υιοθετούσαν rock 'n' roll στοιχεία. Αλλά η λεπτή σόλα και η μυτερή άκρη, εκτός ότι μάλλον θα γλύστραγαν, έκαναν και την αλλαγή ταχυτήτων δύσκολη. Ήταν παπούτσια βόλτας, όχι οδήγησης.

Τα μαλλιά

Κούρεμα-χτένισμα οπωσδήποτε στυλ Quiff ή Pompadour και τίγκα στην μπριγιαντίνη (Brylcreem) για το στρώσιμο. Θυμάμαι, μου το έλεγε και ο πατέρας μου, ότι εκείνη την εποχή την μπριγιαντίνη την λουζόντουσαν...δεν την έβαζαν απλά. 😂

Rock 'n' roll αισθητική, Elvis, Gene Vincent.

Το κράνος δεν ήταν υποχρεωτικό μέχρι το 1973 στο Αγγλία οπότε το hairstyle ήταν ορατό στοιχείο ταυτότητας. Το Brylcreem ήταν απαραίτητο για να κρατάει το σχήμα του το quiff μετά την έκθεση στον άνεμο.

Το κράνος (pudding basin το έλεγαν) φοριόταν κυρίως σε αγώνες ή μεγάλες διαδρομές. Μέσα στην πόλη και γύρω από τα cafes, τα κράνη απλά κρέμονταν από τις μηχανές.

Οι Mods

Η λέξη Mod, όπως προανέφερα, βγαίνει από το "Modernist".

Ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του '50 στο Λονδίνο όπου μια ομάδα νεαρών άρχισε να ακούει μοντέρνα τζαζ.

Ντύνονταν διαφορετικά. Μάθαιναν τι γινόταν στη Γαλλία και την Ιταλία. Ήθελαν να είναι και εκείνοι σύγχρονοι, κομψοί, "sophisticated".

Carnaby Street στο Λονδίνο το 1966, επίκεντρο της mod κουλτούρας
Νεαροί mods στην Carnaby Street

Οι Mods ανήκαν επίσης στην εργατική τάξη, αλλά με διαφορετικές δουλειές. Ημι-ειδικευμένοι, γραμματείς και γενικώς ήταν σε εργασίες που απαιτούσαν να φαίνεσαι περιποιημένος. Και αυτό το μετέφεραν και στην ζωή τους.

Μέχρι το 1963, οι Mods ήταν λιγότεροι από τους Rockers αλλά μέχρι το 1964, είχαν γίνει η πλειοψηφία.

Η μόδα είχε γυρίσει.

Τι οδηγούσαν οι Mods

Οι Mods δεν οδηγούσαν μοτοσυκλέτες. Οδηγούσαν scooters όπως ήταν η Vespa και η Lambretta.

Έκθεση Quadrophenia με εικόνες και αντικείμενα από την mod σκηνή
Έκθεση Quadrophenia με εικόνες και αντικείμενα από την mod σκηνή

Για πρακτικούς λόγους αρχικά.

Τα scooters είχαν προστασία για τα πόδια, δεν λέρωναν τα ρούχα σου με λάδια. Και οι Mods φορούσαν ακριβά, για την εποχή, ρούχα.

Το ενδιαφέρον είναι ότι τα scooters τους δεν έμεναν stock. Ποτέ.

Είχαν πρόσθετα φώτα, καθρέφτες (πολλοί καθρέφτες), whip aerials (μακριές κεραίες που κουνιόνταν), χρώμιο παντού.

Μερικά scooters είχαν γίνει τόσο φαρδιά από τα αξεσουάρ που ήταν σχεδόν όσο ένα μικρό αυτοκίνητο!

Το look των Mods

Fred Perry polo shirts. Ben Sherman πουκάμισα. Κοστούμια tailor-made, συχνά ιταλικό στυλ. Parka jacket πάνω από όλα, για να μην λερώνεται το κοστούμι στο scooter. Παντελόνια στενά και Beatle boots.

Τα μαλλιά τους κοντά, καθαρά, χτενισμένα.

Mods στο East End του Λονδίνου, 1966, scooters και κοστούμια
East End Mods, London, 1966 | Photo © Craig Curahee/The People’s Archive®

Οι μεν Rockers έλεγαν κοροιδευτικά τους Mods: "effeminate", "stuck-up", "θέλουν να μοιάζουν μεσαία τάξη".

Οι δε Mods έλεγαν τους Rockers: "loutish", "scruffy", "ηλίθιους".

Η μουσική των Mods

Ενώ οι Rockers άκουγαν Rock and Roll (Eddie Cochran, Gene Vincent, Billy Fury), οι Mods είχαν εντελώς διαφορετικές μουσικές επιροές.

Άκουγαν Modern jazz. Soul. R&B. Ska από την Τζαμάικα. Motown. Smokey Robinson. Marvin Gaye. Muddy Waters. Prince Buster. The Skatalites.

Και αργότερα, The Who και Small Faces, που έγιναν οι "επίσημες" μπάντες των Mods.

Τα Purple Hearts

Να αναφέρω κάτι που δεν βρήκα να αναφέρεται συχνά.

Οι Mods δεν χόρευαν όλη νύχτα μόνο από ενθουσιασμό.

Έκαναν χρήση Drinamyl. Ήταν ένα χάπι που συνδύαζε αμφεταμίνη με βαρβιτουρικό.

Το ονόμαζαν 'purple hearts' παρά το ότι τα δισκία ήταν στην πραγματικότητα τριγωνικά και μπλε. Η ονομασία προήλθε πιθανώς από τη σύνδεση με το αμερικανικό στρατιωτικό μετάλλιο για κάποιο λόγο.

Οι δημοσιογράφοι έγραφαν τότε για χορευτές που έβγαιναν από τα clubs στις 5 το πρωί με διεσταλμένες τις κόρες των ματιών τους.

Δυστυχώς δεν ήταν μύθος. Ήταν πραγματικότητα.

I'm a Mocker

Το 1964, στην ταινία "A Hard Day's Night", κάποιος ρώτησε τον Ringo Starr αν είναι Mod ή Rocker.

Στιγμιότυπο ταινίας σχετικό με την κουλτούρα των Mods και Rockers (βοηθητικό υλικό)
Copyright held by the film company or the artist. Claimed as fair use regardless., Fair use, https://en.wikipedia.org/w/index.php?curid=3357114

Η απάντηση; "I'm a Mocker."

Η φράση έγινε cult. Για όσους δεν ήθελαν να διαλέξουν πλευρά, για όσους έβλεπαν το αστείο της όλης κόντρας. Μάλλον ο Ringo να ήταν ο πιο σοφός απ' όλους.

Τα ιερά μέρη

Ace Cafe

Το Ace Cafe άνοιξε το 1938 στη North Circular Road, κοντά στο Wembley. Ήταν ένα transport cafe, δηλαδή στέκι για οδηγούς φορτηγών. Καταστράφηκε από βομβαρδισμό των Γερμανών το 1940 και ξανάνοιξε το 1949.

Λογότυπο Ace Cafe London, ιστορικό σημείο συνάντησης των Rockers

Και κάπου εκεί, στις αρχές των '50s, οι Ton-Up Boys το ανακάλυψαν.

Λειτουργούσε 24 ώρες. Είχε jukebox. Ήταν δίπλα σε μεγάλο δρόμο, ιδανικό για κόντρες. Τα Σαββατόβραδα γέμιζε από εκατοντάδες Rockers.

Ο θρύλος λέει ότι το "παιχνίδι" τους ήταν απλό: έβαζες ένα τραγούδι στο jukebox, έτρεχες στη μηχανή σου, και έπρεπε να γυρίσεις πριν τελειώσει το τραγούδι. "Record runs" τα έλεγαν.

Όμως, πολλοί θαμώνες της εποχής υποστηρίζουν ότι αυτό το "record racing" ήταν σε μεγάλο βαθμό κατασκεύασμα του BBC για τις ανάγκες κάποιου σεναρίου, ή υπερβολή των δημοσιογράφων που έψαχναν δραματική ιστορία.

Συνεπώς μύθος ή πραγματικότητα; Δεν ξέρω. Αλλά ο θρύλος έμεινε και αν ισχύει είναι συναρπαστικός και ταυτόχρονα τραγικός.

Αυτό που σίγουρα δεν ήταν μύθος ήταν ο κίνδυνος. Φημολογείται ότι στην Iron Bridge της North Circular Road, επτά μοτοσυκλετιστές έχασαν τη ζωή τους μέσα σε δύο εβδομάδες στις αρχές της δεκαετίας του '60. Δεν μπόρεσα να το διασταυρώσω από επίσημη πηγή.

Το Ace έκλεισε το 1969. Ξανάνοιξε το 1997 και λειτουργεί μέχρι σήμερα.

Μηχανόβιοι από όλο τον κόσμο πηγαίνουν να πιουν έναν καφέ εκεί όπου γεννήθηκε η cafe racer κουλτούρα.

59 Club

Αυτό είναι ακόμη πιο ιδιαίτερο.

Στις 2 Απριλίου 1959, ο πατέρας John Oates, ένας Αγγλικανός ιερέας, ίδρυσε μια λέσχη νέων στην εκκλησία St Mary of Eton στο Hackney Wick, ανατολικό Λονδίνο. Μια φτωχή περιοχή με πολλά προβλήματα. Τίποτα το ιδιαίτερο μέχρι εδώ, απλά ήταν μια εκκλησιαστική λέσχη.

Λογότυπο 59 Club, ιστορική λέσχη μοτοσυκλετιστών στη Βρετανία

Το 1962 όμως, ο πατέρας William Shergold ανέλαβε τη διεύθυνση και άλλαξε τα πάντα. Ο Shergold ήταν μοτοσυκλετιστής ο ίδιος ο οποίος πήγαινε και στο Ace Cafe. Μίλησε με τους Rockers και τους κάλεσε στην εκκλησία. Στη συνέχεια μετέτρεψε τη λέσχη σε κλαμπ μοτοσυκλετιστών.

Τρομερό; Ένας ιερέας έφτιαξε μοτοσυκλετιστικό club. Ο οποίος διοργάνωνε "ευλογίες των μοτοσυκλετών" μέσα στην εκκλησία. Οι μηχανές μπαίναν ακόμη και μέσα στο ναό!

Στο απόγειό του, το 59 Club είχε πάνω από 20.000 μέλη. Το 1965 ξεκίνησε το περιοδικό "The Link". Σήμερα υπάρχουν παραρτήματα σε Γαλλία, Ελβετία, Ιταλία, Μαλαισία, ΗΠΑ.

Μάχες στις παραλίες

Clacton, Πάσχα του 1964

Το Clacton Council (ο Δήμος της παραθαλάσσιας πόλης Clacton-on-Sea στο Essex της Αγγλίας) είχε διαφημίσει την πόλη ως προορισμό για νέους. Μουσική, συγκροτήματα, διασκέδαση.

Πήγαν χιλιάδες. Mods και Rockers.

Το Σάββατο το βράδυ ξεκίνησαν τα πρώτα επεισόδια στο Pier Avenue. Σπασμένα μπουκάλια, σπασμένα παράθυρα, συμπλοκές. Η αστυνομία επενέβη γρήγορα.

Σκηνή από το Quadrophenia στο Brighton, εμβληματική στιγμή της mod κουλτούρας
Αναπαράσταση της μάχης από την ταινία Quadrophenia | Πηγή https://www.sussexlive.co.uk/

Και μετά έγινε κάτι αναπάντεχο: σε κάποια φάση, Mods και Rockers ενώθηκαν εναντίον της αστυνομίας. Η κοινή νεανική οργή κόντρα στο "σύστημα" ήταν πιο δυνατή από την μεταξύ τους έχθρα.

Αποτέλεσμα; 60 συλλήψεις από περίπου 1.000 νέους. Μόνο 12 δικάστηκαν. Συνολικά πρόστιμα 243 λίρες. Ζημιές 213 λίρες (σήμερα περίπου 3.600 λίρες).

Ο αστυνομικός διευθυντής Wood δήλωσε μετά, ότι τα δημοσιεύματα ήταν "κατάφωρα υπερβολικά". Το Clacton Council συμφώνησε.

Αλλά τι έλεγαν όμως στα media; "Καταστροφή". "Χάος". "Πόλη της Άγριας Δύσης".

Brighton, Whitsun 1964

Αυτή είναι η πιο διάσημη.

16-18 Μαΐου 1964. Πάνω από 1.000 νέοι. 76 συλλήψεις. Δύο μέρες μάχες.

Κάποιος Mod πέταξε ένα χαλίκι; πέτρα; σε Rockers το πρωί της Δευτέρας. Αυτό ήταν. Κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα.

Οι μάχες ήταν κυρίως με γροθιές, αλλά υπήρχαν αναφορές για αλυσίδες και άλλα αυτοσχέδια όπλα. Ξύλινες καρέκλες παραλίας σπάστηκαν και χρησιμοποιήθηκαν σαν ρόπαλα. Κάποιες κάηκαν κιόλας.

Οι εφημερίδες έγραψαν για "μάχες 3.000 ατόμων".

Η πραγματικότητα;

Οι περισσότεροι παρευρισκόμενοι ήταν απλοί θεατές στο σκηνικό. Περίπου 200 Mods προσπαθούσαν να επιτεθούν σε καμιά εικοσαριά Rockers οι οποίοι προστατεύονταν υποτίθεται από την αστυνομία.

Οι μάχες μετακινήθηκαν και προς το Hastings. Οι εφημερίδες το ονόμασαν "Second Battle of Hastings". Δραματικό ως συνήθως, αλλά όχι ακριβές. Το πρώτο Hastings ήταν λίγο πιο σοβαρό.

Margate, Whitsun 1964

Το ίδιο Σαββατοκύριακο. Σχεδόν 400 νέοι. 64 συλλήψεις. Μπουκάλια εναντίον αστυνομικών.

Ο δικαστής Dr George Simpson έδωσε ποινές φυλάκισης σε τέσσερις. Και είπε στα media ότι οι νέοι ήταν "Sawdust Caesars" (Καίσαρες από πριονίδι) και "infected with this vicious virus" (μολυσμένοι με αυτόν τον κακόηθη ιό).

- Βαρύτατες εκφράσεις. Γιατί άραγε;

Επίσης οι εφημερίδες μιλούσαν για "gang warfare" και "battle of the beaches". Οι τίτλοι ήταν του τύπου "Wild Ones Beat Up Margate".

💡
Γιααα πάμε να δούμε πιο αναλυτικά τις φράσεις που χρησιμοποίησαν ο δικαστής και μετά οι εφημερίδες:

- Ο όρος "Sawdust Caesar" χρησιμοποιήθηκε αρχικά για τον Μουσολίνι. Ο δικαστής Simpson ήθελε να πει ότι αυτοί οι νέοι (Mods και Rockers) προσπαθούσαν να φαίνονται «σκληροί», «ηγέτες» και «αυτοκράτορες» του δρόμου, αλλά από μέσα ήταν κούφιοι.

Όπως μια κούκλα γεμισμένη με πριονίδι που, αν την τρυπήσεις, αδειάζει.

- Ο τίτλος "Wild Ones Beat Up Margate" δεν ήταν καθόλου τυχαίος. Χρησιμοποίησαν τη λέξη "Wild Ones" για να συνδέσουν τους Rockers, απευθείας με την ταινία του Brando "The Wild One" που είχε απαγορευτεί στη Βρετανία.

- Gang Warfare (Πόλεμος Συμμοριών)
Αυτός ο όρος σήμαινε ότι οι αρχές και ο τύπος αρνήθηκαν να δουν τους Mods και τους Rockers ως νεανικά κινήματα.

Τους βάφτισαν εύκολα και ωραία "συμμορίες" (gangs) για να μπορούν να τους αντιμετωπίσουν με ποινικούς όρους και όχι κοινωνικούς.

Άλλωστε, χρονικά, ήταν μια πραγματικά πολύ καλή ευκαιρία για την κατασκευή ενός εσωτερικού εχθρού.

Σε μια εποχή που η Βρετανία έχανε τις αποικίες της και την παγκόσμια δύναμη της, ήταν τέλειο η κοινή γνώμη να ασχολείται με "τους αλήτες στις παραλίες" παρά με την παρακμή της αυτοκρατορίας.

Χμμμ. Τώρα που το σκέφτομαι, ο αποπροσανατολισμός της κοινής γνώμης δεν ήταν και είναι από τα κύρια εργαλεία της προπαγάνδας;

Τι, όχι;

💡
Ο αποπροσανατολισμός (distraction) δεν είναι απλώς ένα «εργαλείο», είναι η ραχοκοκαλιά της σύγχρονης προπαγάνδας.

Πώς λειτουργεί ο αποπροσανατολισμός στην πράξη;

1. Η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής:
Πλημμυρίζουν τη δημόσια σφαίρα με ασήμαντες ειδήσεις, lifestyle κουτσομπολιά ή ανούσιες αντιπαραθέσεις, ώστε οι πολίτες να μην έχουν τον χρόνο ή την πνευματική ενέργεια να ασχοληθούν με τα πραγματικά σοβαρά ζητήματα (π.χ. οικονομικά νομοσχέδια, αλλαγές σε ανθρώπινα δικαιώματα).

2. Πρόβλημα - Αντίδραση - Λύση:
Δημιουργείται (ή διογκώνεται) ένα τεχνητό πρόβλημα για να προκληθεί μια συγκεκριμένη λαϊκή αντίδραση, ώστε μετά η εξουσία να «αναγκαστεί» να πάρει μέτρα που είχε ήδη αποφασίσει, αλλά που ο κόσμος δεν θα δεχόταν υπό κανονικές συνθήκες.

3. Η συναισθηματική φόρτιση:
Η προπαγάνδα στοχεύει στο συναίσθημα (φόβο, οργή, ενθουσιασμό) και όχι στην κριτική σκέψη. Όταν το συναίσθημα κυριαρχεί, η λογική ανάλυση «βραχυκυκλώνει» και ο αποπροσανατολισμός γίνεται πανεύκολος.

Η RAF στις παραλίες

Τρελό.

Η κυβέρνηση ήταν τόσο θορυβημένη από τα δημοσιεύματα (χμμ?) που έφτασε στο σημείο να μεταφέρει αστυνομικές ενισχύσεις με μεταγωγικά αεροπλάνα της RAF (Royal Air Force) στα παραθαλάσσια θέρετρα!

Ναι, καλά διάβασες.

Η Βασιλική Αεροπορία μετέφερε αστυνομικούς, ξέρεις...από αυτούς που δέρνουν, για να αντιμετωπίσουν έφηβους με scooters και μοτοσυκλέτες.

Προφανώς είχε συμβολικό και mediaκό χαρακτήρα, παρά πραγματική ανάγκη.

Αλλά η εικόνα μετράει. Πάντα μετράει. Και η κυβέρνηση ήθελε να δείξει ότι έχει τον έλεγχο.

Δημιούργημα των Media;

Και εδώ μπαίνει ένας τύπος που λέγεται Stanley Cohen.

Ο Cohen ήταν κοινωνιολόγος στο London School of Economics.

Ο κοινωνιολόγος Stanley Cohen, συγγραφέας του Folk Devils and Moral Panics
Stanley Cohen

Το 1972 δημοσίευσε το κοινωνιολογικό βιβλίο "Folk Devils and Moral Panics: The Creation of the Mods and Rockers".

Εξώφυλλο του βιβλίου Folk Devils and Moral Panics για Rockers και Mods
Βιβλίο Folk Devils and Moral Panics: The Creation of the Mods and Rockers

Τι υποστήριξε ο Stanley Cohen;

Ότι τα media δημιούργησαν και ενίσχυσαν τον πανικό. -Άντε καλέ. Δεν το κάνουν αυτό τα media.

Ότι τα γεγονότα ήταν υπερβολικά στις εκθέσεις. Ότι οι Mods και οι Rockers έγιναν λαϊκοί διάβολοι (folk devils), αποδιοπομπαίοι τράγοι για τα προβλήματα της κοινωνίας.

Η ιδέα του Cohen ήταν απλή αλλά ισχυρή: όταν η κοινωνία αλλάζει γρήγορα, οι άνθρωποι φοβούνται. Και ο φόβος χρειάζεται πρόσωπο.

Οι Mods και οι Rockers έγιναν αυτό το πρόσωπο, κοινωνικά κατασκευασμένες εικόνες εχθρών πάνω στους οποίους η κοινωνία πρόβαλλε τους φόβους της για τη νεολαία, την ηθική παρακμή, την αποσύνθεση των αξιών.

💡
Τα στάδια του moral panic σύμφωνα με τον Cohen:

1. Επισήμανση: Αναγνώριση μιας ομάδας ως απειλή. Οι πρώτες αναφορές για "συμμορίες" στα παραθαλάσσια θέρετρα.

2. Παραμόρφωση: Υπερβολή από τα media στον αριθμό και τη σοβαρότητα. Χρήση όρων όπως "πεδίο μάχης" για μικροσυμπλοκές.

3. Πρόβλεψη: Προειδοποιήσεις για μελλοντικές "εισβολές". Τα media προέβλεπαν βία πριν από κάθε αργία.

4. Συμβολισμός: Τα ρούχα και τα οχήματα γίνονται σύμβολα παρέκκλισης. Τα parkas και τα scooters ταυτίστηκαν με την εγκληματικότητα.

5. Αντίδραση: Αυστηρές ποινές και αστυνομική καταστολή. Οι "Sawdust Caesars" λόγοι των δικαστών και οι φυλακίσεις.

Τα media χρησιμοποίησαν τίτλους σαν "Battle of Brighton", έγραψαν ότι η εθνική τάξη απειλείται, έκαναν ψεύτικες συνεντεύξεις. Το θέμα συζητήθηκε στο Κοινοβούλιο. Κάποιοι πρότειναν σκληρή εργασία, αναστολή της εκπαίδευσης, ακόμα και σωματική τιμωρία.

Και το πιο ειρωνικό;

Η κάλυψη δημιούργησε μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Όσο περισσότερο έγραφαν τα media για τις "μάχες", τόσο περισσότεροι νέοι πήγαιναν στις παραλίες περιμένοντας μάχες. -Τυχαίο;

Η πίεση από τα media και την αστυνομία δημιουργούσε ακριβώς αυτό που υποτίθεται ότι καταπολεμούσε.

Σου θυμίζει κάτι το παραπάνω για την σύγχρονη εποχή που ζούμε? Έγιναν μερικοί παραλληλισμοί στο μυαλό σου; 🙁

Τι έγινε μετά τις μάχες;

Το πρόβλημα απλά εξαφανίστηκε. Οι Mods άρχισαν να διασπώνται μετά το 1965. Μερικοί έγιναν skinheads. Άλλοι ακολούθησαν το psychedelia κίνημα.

Οι Rockers συνέχισαν, αλλά χωρίς τον ίδιο ενθουσιασμό πια.

Τι έμεινε από αυτή την περίοδο;

Δεν θα σου πω τι πρέπει να πάρεις από αυτή την ιστορία.

Αλλά σκέψου το έτσι:

Δύο ομάδες νέων, και οι δύο ομάδες είναι εργατικής τάξης, και οι δύο ομάδες να ψάχνουν την ταυτότητα τους, και οι δύο ήθελαν να εκφράζονται μέσα από τις μηχανές, την μουσική και τα ρούχα, κατέληξαν να αλληλομισούνται.

  • Μπορεί επειδή ήταν πιο εύκολο να βρεις εχθρό στον διπλανό σου, παρά στο σύστημα που σας καταπιέζει και τους δύο.
  • Μπορεί επειδή τα media ήθελαν να χρησιμοποιήσουν την ιστορία.
  • Μπορεί επειδή όταν είσαι νέος θες να ανήκεις κάπου και όσοι δεν ανήκουν σε αυτό το "κάπου" να είναι οι φανταστικοί εχθροί.

Δεν ξέρω.

Αυτό που ξέρω είναι ότι από αυτήν την αντιπαράθεση γεννήθηκαν τα cafe racers, γεννήθηκε μια ολόκληρη κουλτούρα που ζει μέχρι και σήμερα.

Το Ace Cafe λειτουργεί.

Το 59 Club έχει μέλη σε πέντε ηπείρους.

Και κάθε φορά που βλέπεις μια Triton ή μια custom Vespa, βλέπεις την κληρονομιά εκείνων των νεαρών.

Η ταινία "Quadrophenia" (1979), βασισμένη στο ομώνυμο άλμπουμ των The Who, ξαναζωντάνεψε την ιστορία για μια νέα γενιά. Αν δεν την έχεις δει, έχει αξία να την δεις.

Και αν κάποτε βρεθείς στο Λονδίνο, πήγαινε στο Ace Cafe. Πιες έναν καφέ. Κοίτα τις φωτογραφίες στους τοίχους.

Εκεί κάπου, ανάμεσα στις παλιές φωτογραφίες, σίγουρα υπάρχει κάποιος 18χρονος με Triumph ή με Norton, που πίστευε ότι το να πιάνει 100 mph...ήταν ο μόνος τρόπος να νιώσει ζωντανός. Ήταν ο μόνος τρόπος να αποδείξει την διαφορετικότητά του.

Τι κρατάω προσωπικά;

Είναι σωστό να (κατα) κρίνουμε; Κατά την γνώμη μου όχι, δεν είναι σωστό.

Η κάθε εποχή έχει τις κουλτούρες της και οι κουλτούρες διαμορφώνονται ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν την συγκεκριμένη περίοδο. Όπως, η ευμάρεια του πληθυσμού, η κοινωνική καταπίεση, το μορφωτικό επίπεδο, το εγχώριο αλλά και παγκόσμιο πολιτικό σύστημα, και άλλοι πολλοί παράγοντες επηρεάζουν τους νέους της κάθε εποχής.

Γι' αυτό, για μένα, κάθε ιστορία κρύβει λεπτομέρειες με αλήθειες, παραφράσεις και ψέμματα που αξίζει κάποιος να τις αναζητήσει. MK

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ Rockers και Mods;

Οι Rockers οδηγούσαν βρετανικές μοτοσυκλέτες (Triumph, BSA, Norton), φορούσαν μαύρα δέρματα, άκουγαν rock and roll. Οι Mods οδηγούσαν ιταλικά scooters (Vespa, Lambretta), φορούσαν κοστούμια και parkas, άκουγαν soul, R&B και ska.

Τι σημαίνει "Ton-Up Boy";

"Ton" είναι βρετανική αργκό για τα 100 μίλια. Ton-Up Boy είναι αυτός που έχει πιάσει 100 mph (160 χλμ/ώρα) με τη μηχανή του. Μέχρι το 1965, αυτή η ταχύτητα ήταν νόμιμη εκτός κατοικημένων περιοχών. Το όριο των 70 mph μπήκε μετά από ένα περιστατικό όπου μια AC Cobra έπιασε 185 mph στον M1.

Τι είναι το Triton;

Ένα υβριδικό cafe racer. Κινητήρας Triumph Bonneville τοποθετημένος σε πλαίσιο Norton Featherbed. Ήταν (και είναι) ο τέλειος συνδυασμός: η δύναμη της Triumph με το handling του Norton.

Τι σημαίνει "cafe racer";

Ο όρος γεννήθηκε από τους Ton-Up Boys που έτρεχαν κόντρες μεταξύ transport cafes όπως το Ace Cafe. Cafe racer είναι και το στυλ μηχανής: απογυμνωμένη από περιττά κιλά, με clip-on τιμόνια, rear-sets, και αεροδυναμική θέση. Φτιαγμένη για ταχύτητα σε ευθεία, όχι για άνεση.

Γιατί έγιναν οι μάχες των Rockers-Mods στις παραλίες;

Τα bank holiday weekends οι νέοι πήγαιναν στις παραλίες για διασκέδαση. Όταν Mods και Rockers βρέθηκαν στον ίδιο χώρο, η ένταση ξέσπασε. Τα media υπερμεγέθυναν τα γεγονότα, δημιουργώντας αυτό που ο κοινωνιολόγος Stanley Cohen ονόμασε "moral panic". Οι πραγματικές ζημιές στο Clacton ήταν μόλις 213 λίρες!

Υπάρχει ακόμα το Ace Cafe;

Ναι. Έκλεισε το 1969, αλλά ξανάνοιξε το 1997. Βρίσκεται στο North West London και φιλοξενεί τακτικές συναντήσεις μοτοσυκλετιστών από όλο τον κόσμο.

Τι είναι το 59 Club;

Ιδρύθηκε το 1959 ως γενική λέσχη νέων από τον ιερέα John Oates. Το 1962, ο Father Bill Shergold, μοτοσυκλετιστής ο ίδιος, το μετέτρεψε σε motorcycle club. Στο απόγειό του είχε 20.000 μέλη και σήμερα έχει παραρτήματα σε πέντε ηπείρους.

Γίνε μέλος δωρεάν! Εβδομαδιαίο newsletter με ιστορίες που δεν ανεβαίνουν στα social. Μόνο εδώ και χωρίς spam.

Συζήτηση μελών